• Atlantikdən Sakit okeana: Transamazon yoxsa İnterokeanik?
Transamazon (və ya rəsmi adı ilə Trans-Amazonian Highway, portuqalca - Rodovia Transamazônica, BR-230), Cənubi Amerikanın ürəyindən keçən, dünyanın ən iddialı və eyni zamanda ən mübahisəli mühəndislik layihələrindən biridir. Sadə dildə desək, bu, Braziliyanın Atlantik sahillərindən başlayaraq Amazonun dərinliklərinə (Labrea şəhərinə qədər) uzanan nəhəng bir magistral yoldur. Uzunluğu təxminən 4260 kilometrdir. 1970-ci illərdə Braziliya hökuməti tərəfindən Amazonun ucqar bölgələrini ölkənin qalan hissəsi ilə inteqrasiya etmək, yeni yaşayış məskənləri salmaq və təbii resursları (faydalı qazıntılar, ağaclar) daşımaq üçün tikilib. Yolun böyük bir hissəsi hələ də asfaltlanmayıb (təxminən 1750 km). Yağışlı mövsümlərdə (yanvar-iyun) yol keçilməz palçıq sahəsinə çevrilir, quraqlıq dövründə isə dözülməz toz buludları ilə əhatə olunur.
✅ Ucqar kəndlərə çıxış və ticarət imkanı yaradır.
❎ Yolun ətrafındakı ağacların kütləvi qırılmasına səbəb olub.
✅ Ölkənin daxili hissələrində məskunlaşmanı artırır.
❎ Meşədə yaşayan qəbilələrin həyat tərzinə və torpaqlarına zərər vurub.
✅ Faydalı qazıntıların çıxarılmasını asanlaşdırır.
❎ Amazon cəngəlliklərinin biomüxtəlifliyini təhlükə altına qoyub.
İnterokeanik və ya Transoceanic Highway, Atlantik okeanı ilə Sakit okeanı bir-biri ilə bağlayan nəhəng bir magistral yol layihəsidir. Transamazon (BR-230) yolu ilə bunu qarışdırmamaq lazımdır, çünki bunlar fərqli marşrutlardır, baxmayaraq ki, hər ikisi Amazonun içindən keçir. Bu yol Braziliyanın Atlantik sahillərindən başlayır, Amazon meşələrini və And dağlarını aşaraq Perunun Sakit okean sahilindəki limanlarına (İlo, Matarani və San-Xuan de Markona) qədər uzanır. Əsas məqsəd Braziliyanın kənd təsərrüfatı məhsullarını (xüsusilə soya) və faydalı qazıntılarını Asiya bazarlarına (Çin, Yaponiya) daha sürətli çatdırmaqdır. Gəmilər Panama kanalından keçmədən birbaşa Sakit okean limanlarından yüklənir. Yolun ən çətin hissəsi And dağlarıdır. Avtomobillər dəniz səviyyəsindən 4,700 metrdən yüksək aşırımlardan keçməli olurlar.
Bu iki magistralın fərqləri nələrdir?
Transamazon (BR-230) – Braziliyanın Şərq-Qərb hissəsini birləşdirir(Braziliya daxili). Böyük bir hissəsi hələ də torpaq yoldur.
İnterokeanik (Rodovia Interoceânica/Carretera Interoceánica, BR-317 / PE-30) - Braziliya və Peru dövlətlərini birləşdirir(Beynəlxalq). Tamamilə asfaltlanmış və istifadəyə verilib.
